Për një Mjedis dhe Zhvillim të qëndrueshëm: Mendo SAFE – Organizo SAFE – Vepro SAFE
“Për një Mjedis dhe Zhvillim të qëndrueshëm: Mendo SAFE – Organizo SAFE – Vepro SAFE„
- Qëllimi i Projektit:
Njohja, harmonizimi dhe adresimi efiçent dhe efektiv i të gjitha nevojave aktuale dhe të ardhshme për parandalimin, përballimin dhe manaxhimin e sfidave që kanë të bëjnë me emergjencat civile dhe natyrore në Shqipëri, nëpërmjet ngritjes dhe funksionimit të platformës SAFE si një mekanizëm konkret informues, orientues dhe koordinues, për të ofruar ndërhyrje në kohë dhe zgjidhje optimale dhe koherente.
- Aktivitetet e planifikuara:
Aktiviteti 1. Dizenjimi, ngritja dhe fuqizimi i platformës SAFE si një mekanizëm për informimin, parandalimin dhe menaxhimin e krizave dhe emergjencave civile dhe natyrore në Shqipëri;
Aktiviteti 3. Ngritja e rrjetit ndërsektorial për parandalimin dhe menaxhimin e krizave dhe emergjencave civile dhe natyrore në Shqipëri, të përbërë nga përfaqësues të institucioneve lokale dhe qendrore, bizneseve, organizatave, etj;
Aktiviteti 4. Zhvillimi i “Akademisë për Emergjencat Civile dhe Natyrore” me qëllim rritjen e kapaciteteve të aktorëve të përfshirë në parandalimin dhe menaxhimin e krizave dhe emergjencave civile dhe natyrore;
Aktiviteti 5. Zhvillimi i 1 (një) fushate kombëtare informuese, ndërgjegjësuese dhe sensibilizuese lidhur me rëndësinë e parandalimit të krizave dhe emergjencave civile dhe natyrore, sidomos të atyre që shkaktohen nga vetë dora e njeriut.
- Manuale dhe publikime:
Këshilla dhe Rregulla që duhet të zbatohen për të qenë i sigurt në rast punimesh dhe gjatë aktivitetit në shkollë dhe shtëpiKëshilla për Sigurinë Kibernetike
1. Mbani të dhënat personale në mënyrë profesionale dhe të kufizuara
Punëdhënësit ose klientët e mundshëm nuk kanë nevojë të dinë statusin e marrëdhënies tuaj personale ose adresën tuaj të shtëpisë. Ata duhet të dinë për ekspertizën tuaj dhe sfondin tuaj profesional, dhe si të kontaktojnë me ju. Mos i jepni të huajve individualisht informacione thjesht personale - mos ua shpërndani atë miliona njerëzve në internet.
2. Mbani të aktivizuara cilësimet e privatësisë
Tregtarët duan të dinë gjithçka për ju, dhe po ashtu edhe hakerët. Të dyja këto kategori mund të mësojnë shumë nga kërkimet në internet për juaj dhe përdorimi i mediave sociale. Por ju mund të merrni përgjegjësinë për informacionin tuaj. Siç vërehet nga Lifehacker, si përdoruesit e internetit ashtu edhe sistemet operative celulare kanë cilësime të disponueshme për të mbrojtur privatësinë tuaj në internet. Uebsajtet e mëdha si Facebook kanë gjithashtu cilësime për përmirësimin e privatësisë në dispozicion. Këto cilësime ndonjëherë (qëllimisht) janë të vështira për t'u gjetur sepse kompanitë duan informacionin tuaj personal për vlerën e tij të marketingut. Sigurohuni që i keni aktivizuar këto masa mbrojtëse të privatësisë dhe mbani ato të aktivizuara.
3. Praktikoni navigimin e sigurt
Ju nuk do të zgjidhnit të ecni nëpër një lagje të rrezikshme – kështu që mos vizitoni “lagjet e rrezikshme” në internet. Kriminelët kibernetikë përdorin përmbajtje të çuditshme si karrem. Ata e dinë që njerëzit ndonjëherë tundohen nga përmbajtja e dyshimtë dhe mund të humbasin kujdesin e tyre kur e kërkojnë atë. Demimonda (zonat e rrezikshme) e internetit është e mbushur me gracka të vështira për t'u parë, ku një klikim i pakujdesshëm mund të ekspozojë të dhënat personale ose të infektojë pajisjen tuaj me viruse. Duke i rezistuar dëshirës, nuk u jepni as një shans hakerëve.
4. Sigurohuni që lidhja juaj në internet të jetë e sigurt. Përdorni një lidhje të sigurt VPN
Kur hyni në internet në një vend publik, për shembull duke përdorur një lidhje publike Wi-Fi, PCMag vëren se nuk keni kontroll të drejtpërdrejtë mbi sigurinë e tij. Ekspertët e korporatave të sigurisë kibernetike shqetësohen për "pikat përfundimtare" - vendet ku një rrjet privat lidhet me botën e jashtme. Pika juaj përfundimtare e cenueshme është lidhja juaj lokale e internetit. Sigurohuni që pajisja juaj të jetë e sigurt dhe kur keni dyshime, prisni për një kohë më të mirë (d.m.th., derisa të jeni në gjendje të lidheni me një rrjet të sigurt Wi-Fi) përpara se të jepni informacione të tilla si numrin e llogarisë tuaj bankare.
Për të përmirësuar më tej sigurinë e shfletimit tuaj në internet, përdorni lidhje të sigurt VPN (rrjet privat virtual). VPN ju mundëson të keni një lidhje të sigurt midis pajisjes tuaj dhe një serveri interneti që askush nuk mund të monitorojë ose të ketë akses në të dhënat që po shkëmbeni. Lexoni më shumë rreth “Çfarë është VPN”.
5. Kini kujdes se çfarë shkarkoni
Një qëllim kryesor i kriminelëve kibernetikë është t'ju mashtrojnë për të shkarkuar malware-programe ose aplikacione që përmbajnë viruse ose përpiqen të vjedhin informacion. Ky virus mund të maskohet si një aplikacion: çdo gjë nga një lojë e njohur deri te diçka që kontrollon trafikun ose motin. Siç këshillon PCWorld, mos shkarkoni aplikacione që duken të dyshimta ose që vijnë nga një sajt të cilit nuk i besoni.
6. Zgjidhni fjalëkalimet e forta
Fjalëkalimet janë një nga pikat më të dobëta në të gjithë strukturën e sigurisë së internetit, por aktualisht nuk ka asnjë mënyrë për t'i anashkaluar ato. Dhe problemi me fjalëkalimet është se njerëzit priren të zgjedhin ato që janë të lehta për t'u mbajtur mend (të tilla si "password" dhe "123456"), të cilat janë gjithashtu të lehta për t’u aksesuar nga hajdutët kibernetikë. Zgjidhni fjalëkalime të forta që janë më të vështira për t'i çmitizuar nga kriminelët kibernetikë. Softueri i menaxherit të fjalëkalimeve mund t'ju ndihmojë të menaxhoni fjalëkalime të shumta në mënyrë që të mos i harroni ato. Një fjalëkalim i fortë është ai që është unik dhe kompleks—të paktën 15 karaktere të gjatë, duke përzier shkronja, numra dhe karaktere speciale.
7. Bëni blerje në internet nga faqe të sigurta
Sa herë që bëni një blerje në internet, duhet të jepni informacione për kartën e kreditit ose llogarinë bankare - pikërisht atë që kriminelët kibernetikë janë më të etur për të marrë në dorë. Jepni këtë informacion vetëm sajteve që ofrojnë lidhje të sigurta dhe të koduara. Siç vë në dukje Universiteti i Bostonit, ju mund të identifikoni sajte të sigurta duke kërkuar për një adresë që fillon me https: (S qëndron për të sigurt) dhe jo thjesht http: Ato gjithashtu mund të shënohen nga një ikonë dryni pranë shiritit të adresave.
8. Kini kujdes se çfarë postoni
Interneti nuk ka një çelës fshirjeje, siç e zbuloi ai kandidat i ri në New Hampshire. Çdo koment ose imazh që postoni në internet mund të qëndrojë përgjithmonë në internet, sepse heqja e origjinalit (të themi, nga Twitter) nuk heq asnjë kopje që kanë bërë njerëzit e tjerë. Nuk ka asnjë mënyrë që ju të "merrni mbrapsht" një njoftim/postim që do të dëshironit të mos e kishit bërë, ose të hiqni qafe atë selfie të turpshme që keni bërë në një festë. Mos vendosni asgjë në internet që nuk do të dëshironit që nëna juaj ose një punëdhënës i mundshëm ta shohë.
9. Kini kujdes se kë kontakoni në internet
Njerëzit që kontakoni në internet nuk janë gjithmonë ata që pretendojnë se janë. Në të vërtetë, ato mund të mos jenë as reale. Siç raporton InfoWorld, profilet e rreme të mediave sociale janë një mënyrë popullore për hakerat që të qetësojnë përdoruesit e pakujdesshëm të Uebit dhe të zgjedhin xhepat e tyre kibernetikë. Jini po aq të kujdesshëm dhe të ndjeshëm në jetën tuaj sociale në internet sa jeni në jetën tuaj shoqërore personale.
10. Mbani të përditësuar programin tuaj antivirus
Softueri i sigurisë së internetit nuk mund të mbrojë kundër çdo kërcënimi, por ai do të zbulojë dhe heqë shumicën e softuerëve keqdashës, ndonëse duhet të siguroheni që nuk është i vjetëruar. Sigurohuni që të qëndroni aktual me përditësimet e sistemit tuaj operativ, si dhe për aplikacionet që përdorni. Ato ofrojnë një shtresë jetike sigurie.
Fatkeqësitë natyrore janë ngjarje katastrofike që shpesh ndodhin pa paralajmërim dhe prishin ekosistemin, duke shkaktuar dëme në jetën personale, pronën, transportin dhe mjetet e jetesës. Ndërsa nuk është kurrë e mundur të parandalohet një fatkeqësi, dëmi mund të minimizohet përmes përgatitjes në kohë. Si e tillë, çdo fatkeqësi natyrore ka masat e veta paraprake që duhen marrë, të cilat duhen ndjekur për të shpëtuar jetë të çmuara.
Tërmetet:
Nëse jeni brenda,
- Qëndroni nën një tavolinë të fortë ose pjesë të tjera mobiljesh derisa lëkundjet të ndalojnë.
- Qëndroni larg xhamit, dritareve, dyerve dhe mureve të jashtme dhe çdo gjëje që mund të bjerë, si p.sh. pajisjet e ndriçimit ose mobiljet.
- Qëndroni brenda derisa të pushojnë lëkundjet, dhe dilni jashtë vetëm kur një gjë e tillë është e sigurtë. Shumica e lëndimeve ndodhin tek njerëzit që përpiqen të lëvizin nga një vend në një tjetër brenda ndërtesës ose të përpiqen të largohen nga ndërtesa në kohën e lëkundjeve.
- Mos përdorni ashensorët.
- Qëndroni larg ndërtesave, dritave të rrugëve dhe kabllove e telave të shërbimeve.
- Qëndroni në shesh/vend të hapur derisa lëkundjet të ndalojnë. Është e rrezikshme të qëndrosh drejtpërdrejt jashtë ndërtesave, në dalje dhe pranë mureve të jashtme. Lëvizja e tokës gjatë një tërmeti është rrallë shkaku i drejtpërdrejtë i vdekjes ose lëndimit. Shumica e viktimave të lidhura me tërmetet vijnë nga shembja e mureve, xhamat fluturues dhe objektet që bien.
Përmbytjet:
- Mos u përpiqni të ecni, të notoni ose të vozitni përmes përmbytjeve. Uji i përmbytjes përmban mbeturina dhe kontaminim dhe mund të jetë gjithashtu vdekjeprurës për shkak të linjave elektrike të rëna në ujë.
- Qëndroni larg urave mbi ujëra me lëvizje të shpejtë.
- Qëndroni vigjilent për alarmet e evakuimit.
- Lëvizni në terrene/tokë më të lartë.
- Nëse automjeti juaj është bllokuar në përmbytje dhe uji fillon të mbushet brenda makinës, kërkoni strehim mbi makinë.
- Përveç kësaj, është thelbësore të qëndroni të qetë gjatë kohëve të fatkeqësive.
- Dhe ndërsa e bëni këtë, mbani gjithmonë në dispozicion numrat e linjës së ndihmës së shpejtë xxx dhe xxx për të kontaktuar shërbimet e urgjencës.
Zjarri:
- Mbani portat, korridoret dhe shtigjet të pastra dhe të papenguara. Sigurohuni që të gjitha pajisjet elektrike dhe kordonët të jenë në gjendje të mirë. Mos i mbingarkoni prizat elektrike. Përdorni shirita me shumë priza të mbrojtura nga mbitensionet dhe kordonët zgjatues kur është e nevojshme.
- Asnjëherë mos ruani materiale të ndezshme në dhomën ose banesën tuaj.
- Mos ngrini alarm të rremë. Është vepër penale. Ajo rrezikon jetën e banorëve dhe personelit të urgjencës.
- Trajtoni çdo alarm zjarri si një emergjencë. Nëse bie alarmi, dilni menjëherë nga ndërtesa.
- Aktivizoni menjëherë mekanizmin më të afërt të alarmit të zjarrit ndërsa dilni nga ndërtesa.
- Kur evakuoni ndërtesën, sigurohuni që t'i ndjeni dyert për nxehtësi përpara se t'i hapni për t'u siguruar që nuk ka rrezik zjarri në anën tjetër.
- Nëse ka tym në ajër, qëndroni me kokën sa më ulët pranë tokës/dyshemesë, për të reduktuar ekspozimin e thithjes së gazrave.
- Mbani një dorë në mur për të parandaluar çorientimin dhe zvarritjen në daljen më të afërt.
- Pasi të largoheni dhe të jeni larg nga rreziku, telefononi numrin e urgjencës xxx dhe informoni për zjarrin.
- Shkoni në zonën tuaj të strehimit dhe prisni udhëzime të mëtejshme nga personeli i urgjencës.
